Skip to main content

рдЦрдирди рдФрд░ рдЦрдиिрдЬ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдоें рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдХा рдоंрдерди

рдЦрдирди рдФрд░ рдЦрдиिрдЬ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдоें рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा  рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдХा рдоंрдерди рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा рдоाрдирд╡ рд╕рдоाрдЬ рдХे рдиिрд░рди्рддрд░ рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡, рд╕рдоृрдж्рдзि рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХे рд▓िрдП рдоूрд▓рднूрдд рд╢рд░्рдд рд╣ै। рд╣рдоाрд░ी рди्рдпू рдЬрдирд░ेрд╢рди рдХो рд╕्рдкीрдб рдФрд░ рдЯेрдХ्рдиोрд▓ॉрдЬी рдкрд░ рдз्рдпाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा рддाрдХि рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд╕ुрдирд╣рд░ा рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХे। рдЙрдХ्рдд рд╡िрдЪाрд░ рдоुрдЦ्рдп рдЕрддिрдеि рд╢्рд░ी рдПрдордкी рд╕िंрд╣, рдк्рд░рдзाрди рдоुрдЦ्рдп рдЕрднिрдпंрддा, рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╡िрдж्рдпुрдд рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рд╡िрдж्рдпुрдд рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдиे рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдП рд╢्рд░ी рд╕िंрд╣ рднूрдкाрд▓ рдиोрдмрд▓्рд╕ рд╕्рдиाрддрдХोрдд्рддрд░ рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рднूрд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╡िрднाрдЧ рдж्рд╡ाрд░ा "рдЦрдирди рдФрд░ рдЦрдиिрдЬ рдЙрдж्рдпोрдЧों рдоें рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдгीрдп рд╕्рдеिрд░рддा" рд╡िрд╖рдп рдкрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рджो рджिрд╡рд╕ीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХॉрди्рдл्рд░ेंрд╕ рдХे рд╕рдоाрдкрди рдкрд░ рдмोрд▓ рд░рд╣े рдеे। рджो рджिрд╡рд╕ीрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдХाрди्рдл्рд░ेंрд╕ рдХा рднрд╡्рдп рд╕рдоाрдкрди рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдЕрддिрдеि рдк्рд░ो рд╡िрдиोрдж рдЕрдЧ्рд░рд╡ाрд▓ рд╕рджрд╕्рдп, рднाрд░рдд рд╕рд░рдХाрд░ рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рд╕्рдеिрдд MOEFCC рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮ рдоूрд▓्рдпांрдХрди рд╕рдоिрддि, (рд╕ि рдПрдг्рдб рдЯीрдкी) рдЕрдкрдиे рдЙрдж्рдмोрдзрди рдоें рдХрд╣ा рдХि рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рд╕्рдеिрд░рддा рд╕рд░рдХाрд░ рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рджोрдиों рдХी рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рд╣ै। рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рдЦрдирди рдЙрдж्рдпोрдЧ рд╡िрднिрди्рди рдк्рд░ाрд╡рдзाрдиों рдПрд╡ं рдХाрдиूрдиों рдХे рддрд╣рдд рдХाрд░्рдп рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ै рддाрдХि рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦा рдЬा рд╕рдХे। рдЖрдпोрдЬрди рд╕рдЪिрд╡ рдбॉ. рд╣ेрдоंрдд рд╕ेрди рди...

Elementary Poisson brackets | Classical mechanics

Elementary Poisson brackets

  • The Poisson brackets constructed out of the canonical coordinates themselves (co-ordinate and momenta) are called elementary Poisson brackets.

Properties of Poisson bracket

(1)        [qi, qj] = [pi, pj] = 0

 
or [qi, qj] = 0
  • Similarly [pi, pj] = 0
  • Thus [qi, qj] = [pi, pj] = 0

(2)        [qi, pj] = – [pj, qi] = ╬┤ij

(3)
(4)

Comments

Popular posts from this blog

Calculus in Hindi | рдХрд▓рди | Mathematics | BSc

рдХрд▓рди (Calculus) рдЕрд╡рдХрд▓рди, рд╕рдоाрдХрд▓рди рддрдеा рдЕрд╡рдХрд▓ рд╕рдоीрдХрд░рдг (Differential Calculus, Integral Calculus and Differential Equation) рд▓ेрдЦрдХ: рдбॉ. рд╡िрдорд▓ рд╕ाрд░рд╕्рд╡рдд, рдбॉ. рдЕрдиिрд▓ рдХुрдоाрд░ рдоेрдиाрд░िрдпा, рдбॉ. рдЪрди्рдж्рд░рдкाрд▓ рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди  ISBN : 978-81-7906-933-2  Price: Rs. 295.00 рдк्рд░рдХाрд╢рдХ: рд╣िрдоांрд╢ु рдкрдм्рд▓िрдХेрд╢рди्рд╕, рд╣िрд░рдг рдордЧрд░ी рдЙрджрдпрдкुрд░; рд╣िрдоांрд╢ु рдкрдм्рд▓िрдХेрд╢рди् рдк्рд░рдХाрд╢ рд╣ाрдЙрд╕, рдЕंрд╕ाрд░ी рд░ोрдб, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी E-mail :  info@sacademy.co.in Phone: +91 9664392614 To buy this book click on Calculus in Hindi by Saraswat This book includes the following topics  рдкрджिрдХ рд╕рдоीрдХрд░рдг рдПрд╡ं рдЪाрдк рдХी рд▓рдо्рдмाрдИ рдХे рдЕрд╡рдХрд▓рдЬ (Pedal Equations and Derivative of the Length of an Arc) рдз्рд░ुрд╡ीрдп рдиिрд░्рджेрд╢ांрдХ (Polar co-ordinates) рдХाрд░्рддीрдп рдПрд╡ं рдз्рд░ुрд╡ीрдп рдиिрд░्рджेрд╢ांрдХों рдоें рд╕рдо्рдмрди्рдз (Relation between cartesian and polar co-ordinates) рдд्рд░िрдЬ्рдп рд╕рджिрд╢ рдПрд╡ं рд╕्рдкрд░्рд╢ рд░ेрдЦा рдХे рдордз्рдп рдХोрдг (Angle between radius vector and tangent) рджो рдз्рд░ुрд╡ीрдп рд╡рдХ्рд░ों рдХा рдк्рд░рддिрдЪ्рдЫेрди рдХोрдг (Angle of intersection of two polar curves) рдз्рд░ुрд╡ीрдп рд╕्рдкрд░्рд╢ी, рдЕрдзःрд╕्рдкрд░्рд╢ी, рд▓рдо्рдм рдПрд╡ं рдЕрдзोрд▓рдо्рдм рддрдеा рдЙрдирдХी рд▓рдо्рдмाрдИ...

рдеॉрдорд╕рди рдХी рдкрд░рд╡рд▓рдп рд╡िрдзि | Thomson’s parabola method in Hindi | EMFT and Relativity | Motion of charged particles in E and B fields

рдеॉрдорд╕рди рдХी рдкрд░рд╡рд▓рдп рд╡िрдзि рдзрди рдХिрд░рдг рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдпрд╣ рд╡िрдзि рдЖрд╡ेрд╢ рддрдеा рдж्рд░рд╡्рдпрдоाрди рдХा рдЕрдиुрдкाрдд рдЬ्рдЮाрдд рдХрд░рдиे рдоें рдк्рд░рдпोрдЧ рдоें рд▓ाрдИ рдЬाрддी рд╣ै। рдеॉрдорд╕рди рдкрд░рд╡рд▓рдп рд╡िрдзि T = рдиिрд░्рд╡рд╣рди рдирд▓ी рд╣ै। рдЗрд╕ рдирд▓ी рдоें рдЧैрд╕ рдХा рджाрдм 0.01 mm рдкाрд░े рдХे рджाрдм рдХे рдмрд░ाрдмрд░ рд░рдЦा рдЬाрддा рд╣ै। E = рдХेрд╢िрдХा рдирд▓ी C = рдХैрдеोреЬ рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдЕрдд्рдпрди्рдд рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЫिрдж्рд░ рд╣ोрддे рд╣ैं। W = рдкाрдиी рдХा рдЬेрдХेрдЯ рд╣ै, рдЬिрд╕े рдХैрдеोреЬ рдХो рдардг्рдбा рдХрд░рдиे рдоें рдк्рд░рдпोрдЧ рдоें рд▓ाрдпा рдЬाрддा рд╣ै। A рддрдеा B рдзाрддु рдХी рджो рдк्рд▓ेрдЯें рд╣ैं, рдЗрди рдк्рд▓ेрдЯों рдХे рдордз्рдп рд╡िрдж्рдпुрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдЖрд░ोрдкिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। N рддрдеा S рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рдЪुрдо्рдмрдХ рдХे рдЙрдд्рддрд░ी рддрдеा рджрдХ्рд╖िрдгी рдз्рд░ुрд╡ рд╣ैं। K = рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдиिрд░्рд╡ाрддिрдд рдХैрдорд░ा P = рдлोрдЯोрдЧ्рд░ाрдлिрдХ рдк्рд▓ेрдЯ R = рддрд░рд▓ рд╡ाрдпु рдЬाрд▓ рд╣ै, рдЗрд╕рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ K рдоें рджाрдм рдХा рдоाрди рдЕрдд्рдпрди्рдд рдХрдо рд░рдЦрдиे рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдХाрд░्рдп рдк्рд░рдгाрд▓ी рдЧैрд╕ рдХी рдЖрдкूрд░्рддि рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЧैрд╕ рдХी рдПрдХ рд╕्рдеिрд░ рд╡ाрд╖्рдк рдХो E рд╕े рдЧुрдЬрд░рдиे рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рддрдеा рдирд▓ी рдоें рд╕े рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╣ोрдиे рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд्‌ рдЗрд╕े M рдж्рд╡ाрд░ा рдмाрд╣рд░ рдиिрдХाрд▓ рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। T рдоें рдЙрдд्рдкрди्рди рдзрдиाрдпрди C рдХी рдУрд░ рдк्рд░рд╡ाрд╣िрдд рд╣ोрддे рд╣ैं। рд╡े рдЖрдпрди, рдЬो C рдкрд░ рдЕрдХ्рд╖ीрдп рд░ूрдк рд╕े рдкрд╣ुंрдЪрддे рд╣ैं, рдЗрд╕рдХे рд╕ूрдХ्рд╖्рдо рдЫिрдж्рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ं...

рднूрдкाрд▓ рдиोрдмрд▓्рд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХрди्рдпा рдЗрдХाрдИ рдХी рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдЗрд╕рд░ो рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиी рдХा рдХिрдпा рдЕрд╡рд▓ोрдХрди

рднूрдкाрд▓ рдиोрдмрд▓्рд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХрди्рдпा рдЗрдХाрдИ рдХी рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдЗрд╕рд░ो рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиी рдХा рдХिрдпा рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдЙрджрдпрдкुрд░ 14 рдЕрдЧрд╕्рдд, 2024। рднूрдкाрд▓ рдиोрдмрд▓्рд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХрди्рдпा рдЗрдХाрдИ рдХे рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╕ंрдХाрдп рдХी рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рддрдХрдиीрдХी рд╕ंрд╕्рдеाрди, рдЙрджрдпрдкुрд░ рдоें рднाрд░рддीрдп рдЕрди्рддрд░िрдХ्рд╖ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХेрди्рдж्рд░ (рдЗрд╕рд░ो) рдж्рд╡ाрд░ा рдЖрдпोрдЬिрдд рд╡िрдХ्рд░рдо рд╕ाрд░ाрднाрдИ рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиी рдХा рднौрддिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рд╡िрднाрдЧ рдХे рд╕рд╣ाрдпрдХ рдЖрдЪाрд░्рдп рдбॉ. рд╡िрдорд▓ рд╕ाрд░рд╕्рд╡рдд рдХे рдиेрддृрдд्рд╡ рдоें рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХिрдпा। рдк्рд░рджрд░्рд╢рдиी рдХे рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХे рджौрд░ाрди рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдХो рдЗрд╕рд░ो рд╕े рдЖрдП рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХ рдбॉ. рдПрд╕. рдкी. рд╡्рдпाрд╕ рдиे рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрднिрди्рди рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХे рд╕ाрде рд╕ेрдЯेрд▓ाрдЗрдЯ (рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣) рдк्рд░рдХ्рд╖ेрдкрдг рдХी рдХाрд░्рдпрдк्рд░рдгाрд▓ी, рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдХो рдЕंрддрд░िрдХ्рд╖ рдоें рднेрдЬे рдЬाрдиेрд╡ाрд▓े рд░ॉрдХेрдЯ, рдЗрд╕ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рд▓рдЧрдиे рд╡ाрд▓ी рд▓ाрдЧрдд, рдоौрд╕рдо рдХी рд╕рдЯीрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдЧ्рд░рд╣ рдХो рдХिрд╕ рдХрдХ्рд╖ा рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЖрджि рдХे рдмाрд░े рдоें рд╡िрд╕्рддृрдд рдЬाрдирдХрд░ी рджी।  рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЗрд╕рд░ो рдХी рдпाрдд्рд░ा рдХो рдлिрд▓्рдо рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рджिрдЦाрдпा рдЧрдпा, рдЬिрд╕рдоें рдоंрдЧрд▓рдпाрди, рдЪрди्рдж्рд░рдпाрди рддрдеा рдЖрджिрдд्рдп рдоिрд╢рди рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рднी рдк्рд░рджाрди рдХी рдЧрдИ। рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рдЗрд╕рд░ो рдж्рд╡ाрд░ा рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рдоिрд╢рди, рдЬिрд╕рдоें рдЧрдЧрдирдпाрди рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ै, рдХे рдмाрд░े рдоें рд╡ैрдЬ्рдЮाрдиिрдХों рд╕े рдмाрдд рдХी рддрдеा рдЙрдирдХे рдж्рд╡...